Fark edilmek mi? Fark yaratmak mı?

2 Muharrem 1429 / 11 Ocak 2008

Anne ve babalar başta olmak üzere, yakın temasta bulunan aile büyükleri, çocuklarının, torunlarının ya da yeğenlerinin uysal, sorun çıkarmayan ve söz dinleyen çocuklar olmasını isterler. Böyle çocuklar, içine girdikleri toplulukların takdirini toplar, olmadıkları ortamlarda haklarında olumlu sözler söylenir, tabir-i caizse izlenme rekorları kırarlar.

Genel olarak hepimizin istediği bu çocuk modeli, ilk etapta sorun çıkarmayan bir görüntü verse de, çocuk büyüyüp, kendi istek ve düşünceleri çerçevesinde hareket etme becerisini kazandığı zaman, uysallık; dik başlılığa, sorunsuzluk; birbirine bağlı zincirleme problemlere, söz dinleme hali ise; isyana, gebedir.

Örnek verecek olursak, babanın ve annenin çocuğu üzerindeki etkisi ve/veya otoritesi sevgi odaklı değil de, kendisine verilecek cezaların yaptırım gücü ile doğru orantılı ise, ki ne yazık ki genel olarak toplumumuzda hakim olan durum budur, ilerleyen yıllar itibariyle sorunlarımız azalmayacak ve hatta artarak bizi bunaltmaya devam edecektir. Annenin ve babanın fiziksel gücüne karşı koyabilecek gelişmişliğe ulaşan genç için şiddet, çocukken olduğu kadar caydırıcı olmayacaktır... Babanın “yanına gelirsem bacaklarını kırarım” ya da annenin “kızdırma beni saçlarını yolar, eline veririm” tarzındaki tehditleri, çocuğun, bunların defalarca söylenmesine karşın gerçekleşmemesi veya artık gerçekleşse bile karşı koyma gücüne sahip olmanın verdiği rahatlık ile dikkate alınmayacaktır.

Hayatın normal akışı içinde ailesinden zaman zaman çeşitli tavizler, çatışmayı göze alan ya da bir şekilde ev ortamından uzaklaşmayı başaran (evlilik, tahsil hayatı, iş vb.) genç, üzerindeki baskının yokluğu ile kendisine dayatılan, içinin boş olduğunu ve işe yaramadığını gördüğü her türlü davranış kalıbını yıkmak için çok ciddi bir ortam bulmuş demektir ve bu genç işe koyulmakta geç kalmayacaktır.

Yolda, parkta, otobüs durağında, dershane önlerinde vs. birine çok benzeyen gençler görürsünüz. Aynı model saçları, aynı tarz giyim şekli, aynı espriler ve davranış kalıpları içinde gençler/insanlar... aslında her biri, cımbızla çekilip, steril ve bağımsız bir ortamda incelenecek olsa, aslında farklı olmak adına ciddi bir operasyondan geçtikleri görülecektir. Belki de yaşı biraz daha ilerlemiş olanlar için “akla hayale gelmedik çılgınlıklar” olarak adlandırılabilecek aksesuarlar, saç modelleri, giyim tarzları... bunların bir nedeni olmalı ve evet bunların bir nedeni var... Bütün bunların altında “farklı olmak” duygusu vardır aslında. Ancak gelin görün ki, bu gençler / insanlar “farklı olmak” isterken, “farkında olmadan” kendi yaş kategorileri içinde son derece “sıradan”, hatta neredeyse “aynı tornadan çıkmış” gibi bir izlenim verirler. Bir noktada kendini başa dönmüş, yani kategorize edilmiş hisseden gençler/insanlar ya bu gidişe dur diyecek ve sıradanlığı seçecek (ki bu sefer bir başka sınıfın içine girecektir), ya daha da “farklı olmak” için harekete geçecek, ya da sorunun aslına, şansı/aklı varsa inecek ve “farklı olmak” gibi sonu gelmez bir mücadele yerine “fark yaratmanın” yollarını arayacaktır.

Bu satırları yazan arkadaşınızın naçizane görüşü, farklılığı düşünsel alanda oluşturabilen insanların farklı yönlerini törpülemek, onları toplumun geneline benzetmek, sıradanlaştırmak yerine, teşvik etmeye çalışmak, iyi ve faydalı alanlara yönlendirmenin yollarını bulmak olmalıdır. Bunun ise öncelikle kendini tanıyan insanların başarabileceği bir mücadele olduğunu düşünüyorum.

O halde gelin, önce kendimizi tanımak için yola çıkalım. Bizi seven insanların dikkatlerini çeken, anlayamadıkları hareketlerimizi eleştirmelerine izin verelim, gerekirse teşvik edelim. Kabuğumuzun içinde gizlediğimiz, yıkılmasından korktuğumuz kalelerimizin yerle bir olmasını istemiyorsak, kapıları açalım. Neyim, kimim, ne için varım, varlığım diğer insanların hayatlarında ne kadar önemli bir yer tutuyor, bunun derecesi ve sebepleri... gibi bizi ilgilendiren birincil sorulara cevaplar arayalım. Kalemizi restore edelim, beğenmediğimiz, bize zarar veren yönlerimizi değiştirmek için uğraşalım. Bunların mutlaka devasa konular, atılımlar olmasına da gerek yok biliyor musunuz. Her gece yatmadan dişlerimizi fırçalamak, ayakkabılarımızı boyamadan giymemek, her gün ve her şartlar altında kitap okumak için zaman ayırmak, yemeklerden önce ve dışarıdan eve gelince ellerimizi yıkamak gibi basit ama “uzun bir yolun ilk adımları” niteliğindeki fiilleri gerçekleştirelim. Bunları başardıkça kendimize olan güvenimiz yerine gelecek ve daha büyük hedefler, etkisini bizi seven insanların da görebileceği davranışlara yelken açacağız.

Dikkat dikkat! Bu mücadele, bir ömür boyu kadar uzun, saatlerce koşmak kadar yorucu ve zaman zaman sıkıcı ve baş ağrısı kaynağı olabilir. Ancak, unutmayalım ki, hiçbir başarı, uğrunda mücadele etmeden elde edilmiyor. (Bu satırları sizlerle paylaşan kardeşiniz de, bu yazıyı bir daha, sanki bir başkasının yazdığını varsayarak okuyacak ve kendini her daim geliştirmenin yollarını arayacaktır.)

Ve bir not: şayet eşiniz, çocuğunuz, yeğeniniz, kardeşiniz varsa, ki mutlaka vardır, onlar sizin en bilmediğiniz yönlerini bulacaktır, bunu size zaman zaman en masum, ancak zaman zaman da en istemediğiniz şekilde söyleyeceklerdir. Onlara fırsat veriniz. Onlara teşekkür ediniz. Çünkü onlarla ve onların sayesinde gelişebiliriz, inşallah da gelişeceğiz.

Değişme ve gelişme kanallarına parazit girmemiş insanlardan olmamız, dinamik, coşkulu, anlamlı ve kaliteli bir hayat yaşamamız ve bu mücadelemizin hiç bitmemesi duası ile...